Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme

Alt konular ve kazanımlar

1. 1Eşeyli ve Eşeysiz Üreme

   • Eşeyli ve eşeysiz üremeyi karşılaştırabileceksiniz.
   • Eşeyli ve eşeysiz üremenin benzerlik ve farklılıklarını belirleyebileceksiniz.
   • Eşeyli ve eşeysiz üreme çeşitlerini ayırt edebilme
   • Doğurarak ve yumurta ile çoğalan hayvan örneklerini belirleyebilme
   • Eşeyli ve eşeysiz üremenin benzerlik ve farklılıklarını karşılaştırır.
   3 kazanım daha

   • Üreme hücrelerinin rolü ve kalıtsal yapıdaki değişimleri açıklar.
   • Eşeyli ve eşeysiz üremeyi karşılaştırabilmek.
   • Eşeyli ve eşeysiz üremenin benzerlik ve farklılıklarını belirleyebilmek.

2. 2Çiçeğin Kısımları

   • Çiçeğin kısımlarını (taç yaprak, çanak yaprak, çiçek sapı, erkek ve dişi üreme organları) tanımlar.
   • Erkek üreme organının başçık ve sapçık, dişi üreme organının yumurtalık, dişicik borusu ve dişicik tepesi olduğunu açıklar.

3. 3Bitkilerde Üreme, Büyüme ve Gelişme

4. 4Bitkilerde Tozlaşma ve Döllenme

   • Tozlaşma olayını polenin dişicik tepesine ulaşması olarak tanımlar.
   • Tozlaşmayı sağlayan etkenleri (rüzgar, su, hayvanlar) örneklerle açıklar.
   • Döllenme olayının tohum oluşumuna zemin hazırladığını belirtir.

5. 5Başkalaşım

   • Başkalaşım geçiren hayvanların yaşam döngüsü aşamalarını tanıyabilme
   • Başkalaşım olayını tanımlayabilme
   • Başkalaşım gösteren ve göstermeyen hayvanları ayırt edebilme
   • Yumurta ile çoğalan ve doğurarak çoğalan canlılarda yavru bakımını karşılaştırabilme

6. 6Tohumun Çimlenmesine Etki Eden Faktörler

   • Tohumun çimlenmesine etki eden faktörleri (su, sıcaklık, toprak vb.) açıklayabilme.
   • Çimlenme sürecini gözlemleyerek deney düzenekleri oluşturabilme ve değişkenleri (bağımlı, bağımsız, kontrol) belirleyebilme.
   • Gözlemlere dayalı neden-sonuç ilişkisi kurabilme ve önerme cümlesi yazabilme.
   • Çimlenme olayının gerçekleşmesini gözlemleyip kaydetmek
   • Deneyde tohumun çimlenmesine etki eden faktörleri belirlemek ve test etmek
   4 kazanım daha

   • Gözlemlere ve sonuçlara göre neden-sonuç cümleleri yazmak
   • Çimlenme sürecinde su, oksijen ve sıcaklığın etkisini, karbon dioksit ve ışığın etkisizliğini kavramak
   • Tohumun çimlenmesine etki eden faktörleri (su, sıcaklık, toprak vb.) belirleyebilme.
   • Çimlenme sürecini gözlemleyerek deney düzenekleri oluşturabilme ve değişkenleri (bağımlı, bağımsız, kontrol) ayırt edebilme.

7. 7Yaşam Döngüsü ve Gelişim Faktörleri

   • Hayvanların yaşam döngüsü aşamalarını inceleyebilme
   • Üreme, büyüme ve gelişime etki eden faktörleri araştırabilme

8. 8Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme

   • Hayvanlarda üreme, büyüme ve gelişmenin nasıl gerçekleştiği ile ilgili fikirleri paylaşmak
   • Hayvanlarda üreme, büyüme ve gelişmeye ilişkin nitelikleri tanımlamak

9. 9İnsanda Üremeyi Sağlayan Yapı ve Organlar

   • İnsanlarda üremeyi sağlayan yapı ve organların özelliklerini belirleyebilme
   • Erkek ve dişi üreme yapı ve organlarının görevlerini açıklayabilme
   • Döllenme ve eşeyli üreme kavramlarını tanımlayabilme
   • İnsanlarda üremeyi sağlayan erkek ve dişi yapı ve organları tanıyabilme.
   • Erkek ve dişi üreme organlarının görevlerini ve özelliklerini açıklayabilme.
   1 kazanım daha

   • Döllenme olayını ve eşeyli üremeyi tanımlayabilme.

10. 10Eşeysiz Üreme Çeşitleri

    • Eşeysiz üremenin vejetatif üreme, bölünme ile üreme, tomurcuklanma ile üreme ve rejenerasyon ile üreme olmak üzere çeşitlerini açıklar.
    • Eşeysiz üreme çeşitlerinin gerçekleştiği canlı örneklerini (çilek, amip, hidra, planarya vb.) belirler.
    • Eşeysiz üremenin vejetatif üreme, bölünme ile üreme, tomurcuklanma ile üreme ve rejenerasyon ile üreme olmak üzere çeşitlerini tanımlar.
    • Eşeysiz üreme çeşitlerinin gerçekleştiği canlı örneklerini (çilek, amip, maya mantarı, planarya vb.) belirler.

11. 11Bitkilerin Sınıflandırılması

    • Bitkileri belirli özelliklerine göre sınıflandırır.

12. 12Çiçekli Bitkilerin Temel Kısımları

    • Çiçekli bitkilerin temel kısımlarını tanımlar ve isimlendirir.

13. 13Bitkilerde Üreme, Büyüme ve Gelişmeye Etki Eden Faktörler

    • Bitkilerin üreme, büyüme ve gelişmesine etki eden faktörleri belirleyebilme
    • Bitkilerin büyümesini hızlandırmak için uygulanabilecek yöntemleri açıklayabilme
    • Bitkilerin gelişimini olumsuz etkileyen durumları tanımlayabilme
    • Bitkilerde üreme sürecinin gerçekleşme aşamalarını sıralayabilme
    • Bitkilerin üreme, büyüme ve gelişmesine etki eden faktörlerin niteliklerini belirleyebilme
    2 kazanım daha

    • Bitkilerin üreme, büyüme ve gelişme sürecine etki eden faktörlerle ilgili güvenilir kaynaklardan araştırma yapabilme
    • Bitkilerin üreme, büyüme ve gelişmesine etki eden faktörlerle ilgili soruları cevaplayabilme

14. 14İnsan Faaliyetlerinin Bitkilerdeki Üreme, Büyüme ve Gelişime Etkileri

    • İnsan kaynaklı çevre sorunlarının (ör. orman yangınları) bitki yaşam döngüsüne olumsuz etkilerini açıklayabilme
    • Çevre sorunlarını önlemek için bireysel ve toplumsal sorumlulukları değerlendirebilme

15. 15Bitkilerin Büyüme ve Gelişmesini Etkileyen Faktörler

    • Bitkilerin üreme, büyüme ve gelişmelerini etkileyen faktörleri (karbon dioksit, ışık, sıcaklık, oksijen, mineraller, su) belirleyebilme.

16. 16Canlıların Yaşam Döngüsü ve Etkileyen Faktörler

    • Bir hayvanın yaşam döngüsü ile ilgili yaşantıları ifade edebilme
    • Yaşam döngüsüne etki eden faktörleri belirleyebilme
    • Belirli bir canlıyı korumak için alınabilecek önlemleri tartışabilme
    • Bir hayvanın yaşam döngüsü ile ilgili yaşantıları ifade eder.
    • Yaşam döngüsüne etki eden faktörleri belirler.
    1 kazanım daha

    • Belirli bir canlıyı korumak için alınabilecek önlemleri tartışır.

17. 17İnsanlarda Eşeyli Üreme

    • Döllenme olayını ve eşeyli üremeyi açıklayabilmek
    • Sperm, yumurta, zigot, embriyo ve fetüs kavramlarını ilişkilendirebilmek
    • Eşeyli üreme olayını ve eşey hücrelerini (sperm ve yumurta) tanımlar.
    • Döllenme, zigot, embriyo, fetüs ve bebeklik evrelerini sıralar.
    • Âdet döngüsünün (regl) ne olduğunu ve nasıl gerçekleştiğini açıklar.

18. 18İnsanlarda Yaşam Döngüsü

    • İnsanlarda yaşam döngüsünün evrelerini tanımlayabilmek

19. 19Âdet Döngüsü

    • Âdet döngüsünün tanımını ve gerçekleşme sürecini açıklayabilmek

20. 20Eşeyli ve Eşeysiz Üremenin Karşılaştırılması

    • Eşeyli ve eşeysiz üremenin benzerlik ve farklılıklarını açıklar.
    • Üreme hücrelerinin rolü ve kalıtsal yapıdaki değişimleri karşılaştırır.

21. 21İnsan Faaliyetlerinin Bitkilerin Üreme, Büyüme ve Gelişimine Etkileri

    • İnsan faaliyetlerinin bitkilerin üreme, büyüme ve gelişimini olumsuz etkileyebileceğini açıklayabilme
    • Orman yangınlarının bitkiler ve diğer canlılar üzerindeki olumsuz etkilerini değerlendirebilme

22. 22Başkalaşım ve Yavru Bakımı

    • Başkalaşım olayını tanımlar ve örneklerini (kurbağa, kelebek) açıklar.
    • Yumurta ile çoğalan ve doğurarak çoğalan canlılarda yavru bakımının varlığını ayırt eder.
    • Farklı canlı türlerindeki üreme ve gelişim süreçlerini karşılaştırır.

23. 23Hayvanlarda Üreme Türleri ve Yaşam Alanları

    • Başkalaşım geçiren, doğurarak çoğalan, yumurta ile çoğalan ve eşeyli üreyen hayvanları ayırt edebilme.
    • Kaya kartallarının yaşam alanlarını, üreme çeşidini ve ebeveynlerin yavruların büyüme-gelişimindeki rollerini belirleyebilme.

Bu ünitede sık görülen soru tipleri

• Eşeyli ve eşeysiz üreme örneklerini içeren hikâyeleri tamamlayıp paylaşma
• Eşeyli ve eşeysiz üremenin benzerlik ve farklılıklarını tartışarak belirleme
• Verilen hayvan görselleri ve açıklamaları üzerinden üreme şekillerini karşılaştırma ve adlandırma
• Eşeyli ve eşeysiz üreme örneklerini içeren hikâyeleri tamamlatma
• Eşeyli ve eşeysiz üremenin benzerlik ve farklılıklarını tartışıp belirletme
• Çiçek görseli üzerinde kısımları tanımlama ve isimlendirme
• Bitki gözlemi ve yaşam döngüsü analizi
• Yaşam döngüsü şemasını tamamlama ve yorumlama
• Başkalaşım şemasındaki boşlukları doldurma ve diğer başkalaşım geçiren hayvanları belirleme
• Verilen metin ve görseller üzerinden başkalaşım geçiren, doğurarak çoğalan ve yumurta ile çoğalan hayvanları belirleme
• Tohumun çimlenmesini etkileyen faktörler üzerine tahmin yürütme ve soru cevaplandırma.
• Deney düzenekleri oluşturarak faktörlerin etkisini gözlemleme ve değişkenleri sınıflandırma.