Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler

Alt konular ve kazanımlar

1. 1Sinir Sisteminin Görevleri

   • Sinir sisteminin görevlerini model üzerinde gözlemleyebileceksiniz.
   • Sinir sistemindeki yapı ve organlarla ilgili nitelikleri tanımlayınız ve arkadaşlarınızla paylaşınız.
   • Merkezî ve çevresel sinir sisteminin görevlerini açıklayınız.

2. 2İç Salgı Bezlerinin Görevleri ve Hormonları

   • İnsülin ve Glukagon hormonlarının kandaki şeker oranına etkisini açıklar.
   • Eşeysel bezlerin (yumurtalık ve testis) salgıladığı hormonların (testosteron ve östrojen) ergenlik dönemindeki etkilerini belirtir.
   • İç salgı bezlerinin (tiroit, hipofiz, pankreas, böbrek üstü, eşeysel bezler) vücuttaki görevlerini açıklar.
   • Hormonların kan yoluyla taşınarak vücut işlevlerini düzenlediğini belirtir.
   • Hipofiz bezinin diğer iç salgı bezlerini denetlediğini ifade eder.

3. 3Ergenlik Döneminde Fiziksel ve Duygusal Değişimler

   • Ergenlik döneminde ortaya çıkan fiziksel ve duygusal değişimleri tanımlar.
   • Ergenlik döneminde yaşanan sorunlarla başa çıkma yollarını değerlendirir.
   • Ergenliğe geçişte kızlarda ve erkeklerde gerçekleşen bedensel değişimleri ayırt edebilir.
   • Ergenliğe geçişte ortaya çıkan değişimlerle ilgili önermeler oluşturabilir.

4. 4Ergenliğe Geçişte Bedensel Değişimler

   • Erkeklerde ve kızlarda görülen bedensel değişimleri ayırt edebilir.
   • Hem kızlarda hem erkeklerde görülen ortak bedensel değişimleri belirleyebilir.

5. 5İç Salgı Bezlerinin Vücut İçin Önemi

6. 6İç Salgı Bezleri ve Günlük Hayat Benzetmeleri

   • İç salgı bezlerinin çalışma sistemi ile aile bireylerinin görev ve sorumlulukları arasındaki benzerliği kurar.
   • İç salgı bezlerini günlük hayattan örneklerle ilişkilendirir.

7. 7Ergenlik Dönemi Sorunları ve İletişim

   • Ergenlik döneminde aile ve arkadaşlarla sağlıklı iletişim kurma yollarını açıklar.
   • Ergenlik dönemindeki sosyal ilişkilerin etkilerini analiz eder.

8. 8Ergenliğe Geçişte Duygusal Değişimler

   • Ergenlik döneminde görülen duygusal dalgalanmaları ve psikolojik değişimleri açıklayabilir.

9. 9Çocukluktan Ergenliğe Geçiş

10. 10Ergenlik Dönemindeki Diğer Değişimler ve Sağlıklı Geçiş

    • Ergenlik döneminde bireylerin kendilerini sorgulama ve bağımsızlık isteklerini tanımlayabilir.
    • Ergenlik döneminin sağlıklı geçirilebilmesi için önerilen davranışları sıralayabilir.

11. 11Denetleyici ve Düzenleyici Sistemlerin Sağlığı

    • Denetleyici ve düzenleyici sistemlerin sağlıklı çalışabilmesi için yapılması gerekenleri açıklayabilir.
    • Bu sistemlerin sağlığının diğer sistemler üzerindeki etkisini değerlendirebilir.
    • Denetleyici ve düzenleyici sistemlerin sağlıklı çalışabilmesi için gerekli koşulları belirleme
    • Bu sistemlerin sağlığının diğer sistemler üzerindeki etkisini açıklama

12. 12Ergenlik Döneminin Sağlıklı Geçirilmesi

    • Ergenlik döneminin sağlıklı geçirilebilmesi için yapılması gerekenleri araştırabilir ve açıklayabilir.

13. 13Sinir Sisteminin Görevleri ve Yapıları

    • Sinir sisteminin görevlerini model üzerinde gözlemleyebileceksiniz.
    • Sinir sistemindeki yapı ve organlarla ilgili nitelikleri tanımlayınız ve arkadaşlarınızla paylaşınız.
    • Merkezî ve çevresel sinir sisteminin görevlerini açıklayacağınız aşağıdaki etkinliği yapınız.

14. 14Ergenlikle İlgili Bilgi Doğrulama ve Kişisel Bakım

    • Ergenlikle ilgili yanlış ve eksik bilgilerin farkına varabilir.
    • Ergenlik döneminde kişisel temizlik ve bakımla ilgili uygulamaları belirleyebilir.

15. 15Refleksler

    • Dışarıdan gelen uyaranlara karşı vücudun göstermiş olduğu ani ve istemsiz tepkilere refleks adı verilir.
    • Bazı refleksler doğuştan gelirken bazıları sonradan kazanılır.

16. 16Sinir Sisteminin Günlük Hayatla Benzerlikleri

    • Sinir sistemindeki yapı ve organlar ile günlük yaşantınız arasında benzerlik kurunuz.

17. 17Merkezî Sinir Sistemi

    • Merkezî sinir sisteminin beyin ve omurilikten oluştuğunu belirtir.
    • Beyin, beyincik ve omurilik soğanının görevlerini açıklar.
    • Vücudun denge, hareket, öğrenme ve yönetim merkezlerini tanımlar.
    • Sinir sistemi merkezî ve çevresel sinir sistemi olmak üzere iki bölümden oluşur.
    • Merkezî sinir sistemi beyin ve omurilikten oluşur.
    3 kazanım daha

    • Merkezî sinir sisteminin beyin ve omurilikten oluştuğunu açıklar.
    • Beyin, beyincik ve omurilik soğanının görevlerini belirtir.
    • Merkezî sinir sisteminin vücuttaki işlevlerini (öğrenme, hafıza, denge, refleksler vb.) tanımlar.

18. 18Çevresel Sinir Sistemi

    • Çevresel sinir sisteminin vücut yapı ve organları ile merkezî sinir sistemi arasındaki iletişimi sağladığını açıklar.
    • Refleks davranışlarının yönetildiği kısımları belirler.

19. 19İç Salgı Bezleri

    • İç salgı bezlerinin (tiroit, hipofiz, pankreas, böbrek üstü, eşeysel bezler) vücuttaki yerini ve önemini açıklar.
    • Hormonların kan yoluyla taşınan salgılar olduğunu ve sinir sistemiyle uyum içinde çalıştığını belirtir.
    • Hipofiz bezinin diğer iç salgı bezlerini denetlediğini açıklar.
    • Farklı iç salgı bezlerinin salgıladığı hormonları ve bu hormonların görevlerini (büyüme, kan şekeri, stres tepkisi, üreme vb.) eşleştirir.

Bu ünitede sık görülen soru tipleri

• Sinir sistemi yapı ve organlarını gözlemleyip yazma ve paylaşma
• Merkezî ve çevresel sinir sistemi görevleri hakkında haber hazırlama
• Sinir sistemi yapıları ile günlük yaşam arasında benzerlik kurarak poster tasarlama
• Belirli bir iç salgı bezinin çalışmadığı durumun vücutta yaratacağı sonuçları tahmin etme ve gerekçelendirme.
• İç salgı bezleri, salgıladıkları hormonlar ve görevleri arasındaki ilişkiyi kurma
• Ergenlik dönemindeki fiziksel ve duygusal değişimler ile sosyal etkileşimler hakkında sorulara cevap verme
• Ergenliğe geçişte kız ve erkek bireylerde gerçekleşebilecek ortak ve ortak olmayan özellikleri belirleme
• Ergenliğe geçişte oluşan değişimlerle ilgili istasyonlarda önermeler oluşturmak ve poster hazırlamak
• Ergenliğe geçişte görülen bedensel değişimleri cinsiyete göre sınıflandırma
• İç salgı bezleri ile aile bireyleri arasında benzerlik kurarak tablo doldurma ve çıkarım yapma.
• Ergenlik döneminde aile ve arkadaşlarla iletişim kurma ve destek olma yollarını inceleme
• Ergenlik dönemindeki duygusal durumları tanımlama