Kuvvetin Etkisinde Hareket

Alt konular ve kazanımlar

1. 1Dengelenmiş ve Dengelenmemiş Kuvvetler

   • Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin etkisi altındaki bir cismin hareketine yönelik deneyler yapma
   • Bir cisme etki eden bileşke kuvvetin sıfır olması durumunda cismin dengelenmiş kuvvetlerin etkisinde olduğunu ve başlangıç durumuna göre hareketinin değişmediğini açıklar.
   • Bir cisme etki eden kuvvetlerin bileşkesi sıfırdan farklıysa cismin dengelenmemiş kuvvetlerin etkisinde olduğunu ve hızlanma, yavaşlama, durma veya yön değiştirme gibi hareket değişiklikleri gösterebileceğini açıklar.
   • Bileşke kuvvetin büyüklüğünü sıfır yapan kuvvetin dengeleyici kuvvet olduğunu, bu kuvvetin bileşke kuvvet ile aynı büyüklükte ve doğrultuda ancak zıt yönde olduğunu belirtir.
   • Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin bir cismin hareketine etkisini analiz eder.
   7 kazanım daha

   • Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin etkisine günlük hayattan örnekler bulur.
   • Bileşke kuvvetin sıfır veya sıfırdan farklı olduğu durumlardaki değişkenleri göz önünde bulundurarak deney tasarlar.
   • Bir cisme etki eden bileşke kuvvetin sıfır olması durumunda cismin dengelenmiş kuvvetlerin etkisinde olduğunu ve hareket durumunun (durma veya sabit süratli hareket) değişmediğini açıklar.
   • Bir cisme etki eden kuvvetlerin bileşkesinin sıfırdan farklı olması durumunda cismin dengelenmemiş kuvvetlerin etkisinde olduğunu ve hızlanma, yavaşlama, durma veya yön değiştirme gibi hareket değişiklikleri gösterebileceğini açıklar.
   • Bileşke kuvvetin büyüklüğünü sıfır yapan kuvvetin dengeleyici kuvvet olduğunu, bu kuvvetin bileşke kuvvetle aynı büyüklükte ve doğrultuda ancak zıt yönde olduğunu belirtir.
   • Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin bir cismin hareketine etkisini analiz edebilme
   • Bileşke kuvvetin sıfır veya sıfırdan farklı olduğu durumları ayırt edebilme

2. 2Sabit Süratli ve Sabit Hızlı Hareket

   • Sürat ve hız kavramlarını karşılaştırabilme
   • Alınan yol ve yer değiştirme kavramları arasındaki farkları açıklayabilme
   • Sürat ve hız kavramlarını tanımlar.
   • Sürat ve hızın birimlerini belirler.
   • Sürat ve hızın özelliklerini karşılaştırır.
   12 kazanım daha

   • Sürat ve hız kavramları arasındaki farkı açıklar.
   • Sabit süratli ve sabit hızlı hareketi örneklerle karşılaştırır.
   • Hızın yön ve büyüklük, süratin ise sadece büyüklük içeren bir nicelik olduğunu belirtir.
   • Hızın yönü ve büyüklüğü olan bir nicelik, süratin ise sadece büyüklüğü olan bir nicelik olduğunu açıklar.
   • Sürat ve hız kavramlarını birim zamanda alınan yol ve yer değiştirme açısından karşılaştırır.
   • Verilen hareket durumlarına göre sürat ve hız değerlerini hesaplar.
   • Sürat ve hız kavramlarını birim zamanda alınan yol ve yer değiştirme ile ilişkilendirir.
   • Sürat ve hızın özelliklerini belirler.
   • Hızın yönü ve büyüklüğü olan bir nicelik olduğunu, süratin ise sadece büyüklüğü olan bir nicelik olduğunu açıklar.
   • Sürat ve hız kavramlarını tanımlar ve birimlerini belirtir.
   • Koşucuların yer değiştirme, yol, sürat ve hız değerlerini hesaplar.
   • Farklı yolları kullanarak aynı noktaya ulaşan araçların yol, yer değiştirme, sürat ve hızlarını karşılaştırır.

3. 3Sürat ve Hızın Karşılaştırılması

   • Birim zamanda alınan yola sürat, birim zamandaki yer değiştirmeye hız olduğunu açıklar.
   • Sürat ve hızın birimlerini (m/s, km/h) belirler.
   • Sürat ve hız arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları karşılaştırır.

4. 4Bileşke Kuvvet

   • Bir cisme etki eden aynı doğrultudaki kuvvetler arasındaki ilişkileri açıklayarak bileşke kuvveti yapılandırma
   • Kuvvetin uygulama noktası, yönü, doğrultusu ve büyüklüğü gibi özelliklerini tanımlama
   • Bileşke kuvveti tanımlayabilmek
   • Farklı yönlerdeki kuvvetlerin etkisini gözlemleyerek bileşke kuvvet kavramını anlayabilmek
   • Bileşke kuvvetin yönünü ve büyüklüğünü belirleyebilmek
   19 kazanım daha

   • Birden fazla kuvvetin yaptığı etkiyi tek başına yapabilen kuvvet olan bileşke kuvveti (net kuvvet) tanımlar.
   • Aynı doğrultuda ve aynı yönde etki eden kuvvetlerin bileşke kuvvetini hesaplar.
   • Aynı doğrultuda ve zıt yönde etki eden kuvvetlerin bileşke kuvvetini hesaplar.
   • Bileşke kuvvetin büyüklüğünü, yönünü ve doğrultusunu belirler.
   • Cisme etki eden kuvvetlerin bileşke kuvvetinin büyüklüğünü ve yönünü hesaplar.
   • Cismin dengelenmiş kuvvetler etkisi altında olup olmadığını belirler.
   • Dengelenmemiş kuvvetler etkisindeki cisim için dengeleyici kuvveti bulur ve çizer.
   • Kuvvetin uygulama noktası, büyüklüğü, doğrultusu ve yönünü belirler.
   • Aynı doğrultuda ve yönde etki eden kuvvetlerin bileşke kuvvetini hesaplar.
   • Sabit süratli hareket eden cisimlerde bileşke kuvvetin sıfır olduğunu açıklar.
   • Kuvvetin büyüklük, yön, doğrultu ve uygulama noktası gibi özelliklerini tanımlama
   • Farklı yönlerde ve büyüklüklerdeki kuvvetlerin etkisini gözlemleyerek bileşke kuvvet kavramını anlayabilmek
   • Birden fazla kuvvetin yaptığı etkiyi tek başına yapabilen kuvvetin bileşke kuvvet (net kuvvet) olduğunu ve 'R' ile gösterildiğini açıklar.
   • Aynı doğrultuda ve aynı yönde etki eden kuvvetlerin bileşke kuvvetinin büyüklüğünü hesaplar.
   • Aynı doğrultuda ve zıt yönde etki eden kuvvetlerin bileşke kuvvetinin büyüklüğünü ve yönünü belirler.
   • Bileşke kuvvetin sıfır veya sıfırdan farklı olduğu durumları günlük hayat örnekleriyle ilişkilendirir.
   • Bir cisme etki eden kuvvetlerin bileşke kuvvetini büyüklük ve yön olarak belirleyebilme
   • Cismin dengelenmiş veya dengelenmemiş kuvvetler altında olup olmadığını yorumlayabilme
   • Dengelenmemiş kuvvetler altında kalan cisimler için dengeleyici kuvveti belirleyebilme

5. 5Kuvvetin Özellikleri ve Bileşke Kuvvet

   • Kuvvetlerin yön, doğrultu ve büyüklük özelliklerini belirleyebilme
   • Aynı doğrultudaki kuvvetlerin bileşke kuvvetini hesaplayabilme
   • Kuvvetlerin cisimler üzerindeki etkisini yorumlayabilme
   • Aynı doğrultudaki kuvvetlerin bileşke kuvvetini hesaplayabilme ve yorumlayabilme

6. 6Kuvvetin Günlük Hayattaki Etkileri

   • Kuvvetin cisimler üzerindeki etkisini günlük hayattan örneklerle ilişkilendirebilme
   • Uygulanan kuvvetin yönü, doğrultusu ile cismin hareketi arasındaki bağlantıyı kurabilme
   • Kuvvetin cisimler üzerindeki etkisini günlük hayat örnekleriyle ilişkilendirebilme

7. 7Bileşke Kuvvetin Belirlenmesi ve Deney Tasarımı

   • Farklı yönlere ve büyüklüklere sahip kuvvetlerin bileşkesini belirlemek için deney düzenekleri kurar ve gözlem yapar.
   • Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetler ile ilgili kendi deney tasarımlarını oluşturur.

8. 8Bileşke Kuvvet ve Dengeleyici Kuvvet

   • Cisimlere etki eden kuvvetlerin bileşke kuvvetini ve dengeleyici kuvvetini belirleyebilme
   • Günlük hayattan örneklerde cisimlerin dengelemiş kuvvetlerin etkisinde olup olmadığını ayırt edebilme
   • Günlük hayattan örneklerde cisimlerin dengeleyici kuvvetlerin etkisinde olup olmadığını ayırt edebilme

9. 9Alınan Yol ve Yer Değiştirme

   • Alınan yol ile yer değiştirmenin farkını ayırt eder.
   • Yer değiştirmenin yönlü bir büyüklük olduğunu açıklar.
   • Başlangıç ve bitiş noktaları aynı olduğunda yer değiştirmenin sıfır olduğunu belirler.
   • Alınan yol ile yer değiştirme arasındaki farkı ayırt eder.
   • Başlangıç ve bitiş noktaları aynı olduğunda yer değiştirmenin sıfır olduğunu belirtir.

10. 10Hareket, Sürat ve Yer Değiştirme

    • Sürat ve hız kavramlarını ayırt eder.
    • Yer değiştirme ve alınan yol arasındaki farkı açıklar.
    • Verilen parkur ve süre bilgilerine göre sürat ve hız değerlerini karşılaştırır.
    • Yol, yer değiştirme ve süre arasındaki ilişkiyi kurar.
    • Doğrusal parkurda alınan yol ve yer değiştirmeyi hesaplar.

11. 11Sürat ve Hız

    • Birim zamanda alınan yola sürat, birim zamandaki yer değiştirmeye hız olduğunu öğrenir.
    • Sürat ve hızın birimlerini (m/s, km/h) tanır.
    • Sürat ve hız arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları açıklar.
    • Verilen verilere göre araçların sürat ve hızlarını karşılaştırır.

12. 12Kuvvet ve Bileşke Kuvvet

    • Kuvvetin uygulama noktası, büyüklüğü, doğrultusu ve yönünü belirler.
    • Aynı doğrultuda ve yönde etki eden kuvvetlerin bileşkesini hesaplar.
    • Sabit süratli hareket eden cisimlerde kuvvetlerin dengeli olma koşulunu açıklar.

Bu ünitede sık görülen soru tipleri

• Günlük hayattan bileşke kuvvetin sıfır veya sıfırdan farklı olduğu durumlarla ilgili örnekler verilmesi istenir.
• Verilen bir deney düzenek veya durum üzerinden bileşke kuvvetin sıfır veya sıfırdan farklı olmasını etkileyen değişkenlerin belirlenmesi istenir.
• Belirli bir durumda cisme etki eden kuvvetlerin birbirini dengeleyip dengelemediğinin sorgulanması istenir.
• Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin etkisine günlük hayattan örnekler bulma ve poster oluşturma
• Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin cisim hareketine etkisini inceleyen deney tasarımı ve V diyagramı kullanımı
• Verilen bir deney düzenek ve durumlarına göre arabaya etki eden bileşke kuvvetin sıfır veya sıfırdan farklı olmasını etkileyen değişkenlerin belirlenmesi istenir.
• Belirli bir durumda arabaya etki eden kuvvetlerin birbirini dengeleyip dengelemediğinin sorgulanması istenir.
• Öğrenciden dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin etkisindeki cisimlerin hareketini incelemek için bir deney tasarlaması, hipotez oluşturması ve verileri V diyagramına kaydetmesi istenmektedir.
• Öğrenciden dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin günlük hayattaki örneklerini bulması, araştırma yapması ve bu verileri kullanarak bir poster oluşturup sunması istenmektedir.
• Alınan yol ve yer değiştirme kavramları arasındaki farkları günlük hayattan örneklerle açıklama
• Verilen mesafelerin alınan yol mu yoksa yer değiştirme mi olduğunu belirleme
• Deneysel verileri kullanarak sürat ve hız değerlerini hesaplama ve özelliklerini belirleme.